Views
จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี
ญัตติจุตตถกรรม คือ วิธีการ อุปสมบท เป็น ภิกษุ หรือ ภิกษุณี
[แก้ไข] ญัตติจุตตถกรรม
การบวชเป็นภิกษุหรือภิกษุณี วิธีอุปสมบทที่ใช้เป็นหลักมี 3 อย่าง คือ
1. เอหิภิกขุอุปสัมปทา การอุปสมบทด้วยพระวาจาว่า “จงเป็นภิกษุมาเถิด” เป็นวิธีที่ พระพุทธเจ้า ทรงบวชให้เอง
2. ติสรณคมนูปสัมปทา หรือสรณคมนูปสัมปทา การอุปสมบทด้วยถึงไตรสรณะ เป็นวิธีที่ทรงอนุญาตให้พระสาวก ทำในยุคต้นพุทธกาล เมื่อคณะสงฆ์ยังไม่ใหญ่นัก
3.ญัตติจตุตถกัมมอุปสัมปทา การอุปสมบทด้วยญัตติจตุตถกรรม เป็นวิธีบวชที่ทรงมอบอำนาจให้คณะสงฆ์เป็นใหญ่ คือ ภิกษุตั้งแต่ 5 รูปขึ้นไปร่วมกันทำ เมื่อคณะสงฆ์เป็นหมู่ใหญ่ขึ้นแล้ว พระภิกษุผู้ที่ได้ใช้การบวชวิธีนี้เป็นรูปแรกคือ พระราธะ โดยมีพระอุปัชฌาย์คือ พระสารีบุตร และถือเป็นวิธีการบรรพชาอุปสมบทที่ใช้สืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน วิธีนี้ พระไตรปิฎกกล่าวถึงการบวชด้วยวิธีนี้ไว้ดังนี้
พระพุทธเจ้าทรงมีพระพุทธานุญาตให้สงฆ์บวชให้ โดยให้ภิกษุรูปหนึ่งประกาศให้สงฆ์ทราบ 4 ครั้ง ดังนี้
“ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ผู้นี้ซึ่งมีชื่อนี้เป็นผู้มุ่งอุปสมบทของผู้มีชื่อนี้ สงฆ์ได้อุปสมบทให้ผู้นี้ซึ่งมีชื่อนี้โดยท่านผู้นี้เป็นอุปัชฌาย์ การให้อุปสมบทผู้นี้ซึ่งมีชื่อนี้โดยมีท่านผู้นี้เป็นอุปัชฌาย์ชอบแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงพูด”
- ข้าพเจ้าขอกล่าวความนี้เป็นครั้งที่2
- ข้าพเจ้าขอกล่าวความนี้เป็นครั้งที่3
ผู้นี้ซึ่งมีชื่อนี้สงฆ์อุปสมบทให้แล้ว มีท่านผู้นี้เป็นอุปัชฌาย์ ชอบแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้าเข้าใจความหมายนี้ด้วยอาการอย่างนี้ ปัจจุบัน ผู้ที่มีความประสงค์จะบวชในบวรพระพุทธศาสนา มี 2 วิธี คือ
1. ถ้าจะ บรรพชา เป็น สามเณร ให้ใช้วิธี ติสรณคมนูปสัมปทา
2. ถ้าจะบรรพชาอุปสมบทเป็นพระภิกษุให้ใช้วิธี ติสรณคมนูปสัมปทา เพื่อยกฐานะเป็นสามเณร ก่อนแล้วจึงค่อยทำการอุปสมบทด้วยวิธี ญัตติจตุตถกัมมูปสัมปทา เพื่อทำการยกฐานะจากสามเณร ขึ้นเป็นพระภิกษุอีกทีหนึ่ง
ขอขอบคุณข้อมูลจาก