Views
จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี
นิราศลอนดอน เป็นนิราศที่แต่งโดย หม่อมราโชทัย (ม.ร.ว. กระต่าย อิศรางกูร)
สารบัญ |
[แก้ไข] นิราศลอนดอน
[แก้ไข] ประวัติ
เมื่อปี พ.ศ. 2398 สมเด็จพระบรมราชินีนาถวิกตอเรีย แห่งสหราชอาณาจักร ได้ทรงแต่งตั้งให้ เซอร์ จอห์น เบาริง เป็นราชทูตเชิญพระราชสาร และเครื่องราชบรรณาการเข้ามาถวายพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวชักชวนให้ประเทศไทย (กรุงสยามในสมัยนั้น) ทำหนังสือสัญญาทางพระราชไมตรี ซึ่งก็คือ สนธิสัญญาเบาริง
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้พระยามนตรีสุริยวงศ์(ชุ่ม บุนนาค) พร้อมด้วยคณะ เชิญพระราชสาร และเครื่องราชบรรณาการ ไปถวายสมเด็จพระบรมราชินีนาถวิคตอเรีย เมื่อปี พ.ศ. 2400
หม่อมราโชทัย หรือ (ม.ร.ว. กระต่าย อิศรางกูร) ซึ่งในขณะได้รับตำแหน่งเป็นล่ามไปกับคณะราชทูตชุดนี้ทำให้มีโอกาส ได้เขียนจดหมายเหตุการณ์เดินทาง จนกระทั่งมาเป็นนิราศลอนดอน
[แก้ไข] ลักษณะการประพันธ์
กลอนนิราศ ในรูปแบบจดหมายเหตุการณ์เดินทาง
[แก้ไข] จุดมุ่งหมายในการแต่ง
เพื่อพรรณนาและบรรยาย ถึงเหตุการณ์เรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้นในการเดินทางของผู้แต่ง
[แก้ไข] เนื้อเรื่องย่อ
คณะราชทูตไทยอัญเชิญพระราชสาร พร้อมทั้งเครื่องราชบรรณาการไปถวายสมเด็จพระบรมราชินีนาถวิคตอเรียณ พระราชวังวินเซอร์ (พระราชวังประจำฤดูหนาว) ซึ่งทำให้ได้รับผลดีคือมีการเปลี่ยนแปลงสัญญาใหม่ โดยที่ไทยได้ประโยชน์เพิ่มขึ้น จากนั้นคณะราชทูตไทยได้รับพระราชทานเลี้ยงอาหารค่ำและน้ำชาและได้พักค้างแรม ณ พระราชวังวินเซอร์ 1 คืน ต่อมาจึงได้ไปเยี่ยมชมสถานที่สำคัญๆ เช่น โรงพยาบาล โรงงานทำเหรียญกษาปณ์ ป้อมศาสตราวุธแห่งลอนดอน
มงกุฎกษัตริย์อังกฤษซึ่งมีเพชรขนาดใหญ่เท่าไข่นกพิราบประดับอยู่และพระราชวังบัคกิงแฮม (พระราชวังประจำฤดู)
[แก้ไข] คุณค่าทางวรรณศิลป์
1. มีกลวิธีดำเนินเรื่องเป็นไปตามลำดับเวลาและสถานที่
2. มีการเลือกใช้คำซึ่งมีทั้งคำราชาศัพท์ คำภาษาต่างประเทศ จนถึงคำที่ใช้ในร้อยกรองทั่วไป
3. ได้มีการใช้ภาษาที่แสดงออกถึงอารมณ์ ความรู้สึก สอดแทรกไว้ในเนื้อความบางตอน 4. มีการใช้ภาษาที่กระชับ เข้าใจง่าย ทำให้การพรรณนาบรรยายในเนื้อ อย่างชัดเจน
5. เนื้อหามีลักษณะเป็นสารคดีปนอยู่ด้วย
6. มีการเปรียบเทียบถึงสิ่งที่เคยและไม่เคยพบเห็น รวมทั้งมีการใช้ภาษาแสดงความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมา
[แก้ไข] คุณค่าทางสังคม
1. เหตุการณ์ในนิราศลอนดอนถือเป็นเหตุการณ์สำคัญก่อนที่ไทยจะเปิดประตูรับอารยธรรมจากต่างประเทศเข้ามาซึ่งเป็นสิ่งที่วางรากฐานตามความเจริญของบ้านเมืองต่อมา
2. สะท้อนให้เห็นสภาพชีวิตและสังคมของประเทศมหาอำนาจอย่างอังกฤษกับไทย
3. สะท้อนฐานะของไทยในสายตาต่างชาติ
[แก้ไข] คณะราชทูตไทย
คณะราชทูตไทยที่เดินทางไปเจริญราชไมตรี ณ ประเทศอังกฤษในครั้งนี้ประกอบด้วย ทูต
- พระยามนตรีสุริยวงศ์ (ราชทูต)
- เจ้าหมื่นสรรเพชญภักดี (อุปทูต)
- หมื่นมณเฑียรพิทักษ์ (ตรีทูต)
ล่าม
- หม่อมราโชทัย (ล่ามหลวง)
- ขุนปรีชาชาญสมุทร
- ขุนจรเจนทะเล
ผู้ควบคุมเครื่องราชบรรณาการ
- หมื่นราชามาตย์
- นายพิจารณ์สรรพกิจ
[แก้ไข] ข้อมูลที่น่าสนใจ
- มิสเตอร์เฟาล์ มีชื่อจริงๆ ว่า “มิสเตอร์เอดวาร์ด เฟาล์” เดิมเคยอยู่พม่าเป็นผู้ที่รัฐบาลอังกฤษจัดการให้เป็นผู้สันทัดธรรมเนียมไทย เป็นผู้ดูแลอยู่กับคณะราชทูตไทย ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 มิสเตอร์เฟาล์ ได้เป็นหลวงสยามานุเคราะห์ ตำแหน่งกงสุลสยาม ณ เมืองร่างกุ้งและอยู่มาจนถึงสมัยรัชกาลที่ 5
- เยนเนอรัลกัส หรือ พลตรีเซอร์ เอดวาร์ด คัส เป็นเจ้าพนักงานการพระราชพิธี
- ลอร์ดกราท่า หรือ ลอร์ด กลาเรนดอน ผู้สำเร็จราชการฝ่ายกราท่า ฝ่ายต่างประเทศของอังกฤษคณะราชทูต
- [[หมอบรัดเลย์]] ซื้อลิขสิทธ์นิราศลอนดอนไปเมื่อปี พ.ศ. 2405 นับเป็นวรรณคดีเรื่องแรกในประเทศไทยที่มีการซื้อ-ขายลิขสิทธ์
- กรองทอง คือ ผ้าโปร่งอันทอ หรือถักด้วยเส้นลวดทองหรือไหมทอง
- กษัตริย์สอง หมายถึง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
- พระธโรน คืือ บัลลังก์ที่ประทับกษัตริย์ มาจากภาษาอังกฤษว่า “ throne”
- เพชรเม็ดใหญ่ เป็น เพชรประดับมงกุฎกษัตริย์แห่งอังกฤษมีชื่อว่า “โกอินัวร์” มีขนาดใหญ่เท่าไข่นกพิราบ
- ราชสามิศ พระราชสวามีของสมเด็จพระราชินี
- ราชสารสุวรรณ คือ พระราชสารที่จารึกบนใบลานทองเป็นพระราชสารของพระเจ้าแผ่นดินแห่งสยามทั้ง 2 พระองค์
- กัปตันเกลเวอริง กัปตันเรือกาเรดอก ที่ทูตไทย ขอให้อยู่ร่วมกับคณะราชทูต
- รัถา ใช้แปลว่า รถ
- ขวดเฟือง เป็นขวดที่หล่นเป็นพู เป็นเหลี่ยม ไม่กลมเรียบตลอด
- เครื่องต้น เป็นเครื่องทรงสำหรับกษัตริย์ สิ่งของที่กษัตริย์ทรงใช้
- ฮูโร ที่ใช้มาจากภาษาอังกฤษที่ว่า hurrah เทียบได้กับ “ไชโย” ของไทย
ขอขอบคุณข้อมูลจาก