ประเพณีแห่เจ้าเมืองโบราณล้านนา

 

จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี

        ขบวนการแห่เจ้าเมืองโบราณที่จัดขึ้นเพื่อแสดงความสักการะเจ้าเมืองนครลำปางทุกพระองค์

[แก้ไข] ประเพณีแห่เจ้าเมืองโบราณล้านนา

[แก้ไข] กำหนดงาน

        จัดขึ้นในเดือนอ้ายของทุกปี สามารถตรวจสอบรายละเอียดได้ที่ www.tat.or.th/festival

[แก้ไข] กิจกรรม / พิธี

        ขบวนแห่เจ้าเมืองโบราณเริ่มต้นด้วยขบวนกลองสะบัดชัย ซึ่งมีท่วงท่าลีลาการร่ายรำอันเร้าใจ เป็นสัญลักษณ์แสดงความดีใจ และภาคภูมิใจ เนื่องในโอกาสที่ได้รับชัยชนะเช่น การออกศึกสงคราม หรือแม้แต่งานพิธีสำคัญต่างๆ

        ขบวนที่ 2 เป็นขบวนเลื่องลือนาม อ.อ.ป เป็นขบวนถือป้ายชื่อหน่วยงานองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ และป้ายชื่องานวันดอกไม้บาน

        ขบวนที่ 3 ถวายสักการะแด่พระภูวไนย เป็นขบวนอัญเชิญพานพุ่มดอกไม้สด เพื่อนำไปถวายราชสักการะแด่องค์พระประมุข โดยหัวหน้าหน่วยงานในสังกัดองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้

        ขบวนที่ 4 น้อมใจถวายพระพรเป็นขบวนของพนักงานในสังกัดฝ่ายอุตสาหกรรมป่าไม้ ภาคเหนือ พร้อมแขกผู้มีเกียรติ โดยมีการอัญเชิญดอกไม้เป็นเครื่องราชสักการะ (เป็นขบวนดอกไม้สดมีสาวงามถือพานดอกไม้ร่วมในขบวนนี้ด้วย)

        ขบวนที่ 5 นบกรถวายบุปผชาติ เป็นขบวนขันโตกและสลุง (ขันเงิน) ซึ่งมีการจัดดอกไม้ไว้อย่างสวยงาม เพื่อนำเข้าร่วมในการถวายสักการะ

        ขบวนที่ 6 นารีนาถ โปรยสายบุปผา เป็นขบวนสาวงาม โดยจะทำการโปรยดอกไม้เป็นระยะๆ ไปตามแนวทางเดิน

        ขบวนที่ 7 ปลิวไสว ในสะบัด งามเด่นชัด โพธิ์เงิน โพธิ์ทอง เป็นขบวนโพธิ์เงิน-โพธิ์ทอง ซึ่งแสดงถึงความสูงส่งและร่มเย็นเป็นสุขตามความเชื่อทางพุทธศาสนาแต่โบราณ โดยเฉพาะโพธิ์ทองนั้นถือเป็นเครื่องสักการะสูงแด่องค์พระประมุข

        ขบวนที่ 8 งามต้องตา ฟ้อนล้านนาถวายพระพร มีการฟ้อนเพื่อถวายราชสักการะในบริเวณลานหน้าพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์

        ขบวนที่ 9 ทวยราษฎร์ แซ่ซ้องสดุดี เป็นขบวนชาวบ้านซึ่งเจ้าร่วมถวายสดุดีแด่องค์พ่อฟ้าหลวง

        ขบวนที่ 10 ขับขานเสียงทอง ปี่ แผ่นดินถิ่นล้านนา เป็นการใช้เครื่องดนตรีประกอบขบวนเพื่อสร้างบรรยากาศให้เกิดความสนุกสนาน

        ขบวนที่ 11 ช่อช้างประกาศศักดา เป็นขบวนธงสามเหลี่ยมสีแดง มีรูปช้างอยู่ตรงกลาง ใช้ในการสมโภชเฉลิมฉลองในพิธีสำคัญ

        ขบวนที่ 12 ตุงโชยพริ้วไสวฮ่วมใจไทล้านนา เป็นธงที่ใช้ในงานเฉลิมฉลอง ดูแล้วในความสง่างามแก่สถานที่นั้น มักใช้ในพิธีสำคัญๆ

        ขบวนที่ 13 นบเกล้าด้วยมาลี อัญเชิญบายศรีสู่ขวัญ เป็นการเชิญบายศรีเก้าชั้น เพื่อเทิดพระเกียรติแด่องค์พ่อฟ้าหลวง

        ขบวนทั้งหมดที่กล่าวมาเป็นขบวนที่จัดขึ้นเพื่อถวายสักการะแด่องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเรียกว่า

“ขบวนไหว้สาแม่ฟ้าหลวง”

        ต่อมาเป็นขบวนที่เป็นการถ่ายทอดวัฒนธรรมของล้านนา อันมีขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมต่างๆ ประกอบด้วย

        ขบวนที่ 1 งามภูษาพัสตราภรณ์ เป็นขบวนที่ถ่ายทอดการแต่งกายของชาวไทลื้อ ซึ่งมีการแต่งกายด้วยผ้าที่สวยงามและมีสีสันสดใด ลักษณะของเสื้อเป็นเสื้อป้ายผูกข้าง เอวลอย ภาษาพื้นบ้านเรียกว่า เสื้อปิด โพกศีรษะด้วยผ้าสีขาว ผ้าซิ่นใช้พื้นสีดำ หรือน้ำเงิน มีลวดลายรอบตัว เช่น ลายกนก ลายหนอน ลายน้ำไหล

        ขบวนที่ 2 บูชาพระไตรบวร เป็นขบวนนำข้าวตอก ดอกไม้ ธูปเทียน ไปบูชาพระรัตนตรัย

        ขบวนที่ 3 บุปผาจรสู่ไตรมาศ

        ขบวนที่ 4 งามบุปผาชาติฮ่วมใจ โดยในสองขบวนนี้ เป็นการนำเอาดอกไม้ ซึ่งถูกจัดไว้ในพานและภาชนะที่เรียกว่า โตกนำไปบูชาพระรัตนตรัย โดยแสดงให้เห็นถึงความอลังการของการจัดดอกไม้

        ขบวนที่ 5 ฟ้อนสาวงามเผ่าไท เป็นการฟ้อน แสดงถึงความสดชื่น ซึ่งจัดในงานอันเป็นมงคลอีกทั้งยังเป็นการเพิ่มสีสันให้กับงานและบรรยากาศรอบข้างอีกด้วย ในภาคเหนือใช้การฟ้อนนี้ร่วมในการจัดงาน อันเป็นพิธีที่มีความสำคัญเสมอ ขบวนที่ 6 แข่งขับขานดนตรีเอก เป็นการใช้เครื่องดนตรีที่เรียกว่า กลองอุย อันเป็นเครื่องดนตรีเก่าแก่ชนิดหนึ่งของภาคเหนือสอดแทรกเข้าไปในขบวน เพื่อให้เกิดความครึกครื้น

        ขบวนที่ 7 งามวิเศษนาม “ตุงใจ” เป็นการแสดงออกให้เห็นถึงความสวยงาม ของตุงหรือธงตุงใจ (ตุงราว) มักใช้ประกอบร่วมในพิธีทางพระพุทธศาสนา ตุงหรือธงเป็นสิ่งหนึ่งที่มีส่วนร่วมอยู่ในประเพณีเกี่ยวกับความเชื่อท่ำทขึ้นเพื่อเป็นพุทธบูชา และมีความหมายแยกแยะตามประเภทที่นำไปใช้

        ขบวนที่ 8 คชาไชยคู่วิถี เป็นการแสดงออกให้เห็นถึงความผูกพันและวิถึชีวิตของคนกับช้างไม่ว่าจะเป็นสามัญชนหรือเจ้านายก็จะมีความผูกพัน โดยเฉพาะกับเจ้านาย ช้างถือเป็นพาหนะสำคัญและคู่บารมีอีกด้วย

        งานวันดอกไม้บานจังหวัดลำปาง นอกเหนือจากความสวยงามของดอกไม้เมืองหนาวแล้วยังให้ความอลังการของขบวนแห่เจ้าเมืองโบราณ และขบวนแห่ไหว้สาพ่อฟ้าหลวง ซึ่งนอกเหนือจากความสวยงามของริ้วขบวนแล้ว ยังสอดแทรกขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมต่างๆ ไว้อย่างมากมายไม่ว่าจะเป็นการแต่งกา การฟ้อนรำต่างๆ เช่น ฟ้อนลื้อ ฟ้อนจ้อง(ร่ม) ฟ้อนสไบ ฟ้อนมาลัย รวมไปถึงขบวนตุงและกลองอุยอันน่าสนใจ

---

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

• การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย