ภาษาไทยมาตรฐาน

 

จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี

        ภาษา เป็นระบบการสื่อสารที่มนุษย์ใช้ในการติดต่อกัน โดยธรรมชาติแล้วภาษาเป็นเสียง เป็นการพูด เป็นสิ่งที่ทำให้มนุษย์แตกต่างไปจากสัตว์โลกอื่น ๆ ทั้งปวง ไม่มีสัตว์โลกอื่นใดอีกที่สามารถใช้ภาษาได้ในลักษณะเดียวกับมนุษย์ ภาษาเป็นเครื่องมือสำคัญที่สุดที่มนุษย์ใช้พัฒนาตัวเอง ความเจริญและอารยธรรมต่าง ๆ เกิดขึ้นมาได้ก็เพราะมนุษย์มีภาษาใช้เป็นเครื่องมือทั้งสิ้น

        ภาษาทำให้มนุษย์สามารถคิด วิเคราะห์ แยกแยะสิ่งต่างๆ สร้างจินตนาการ หาเหตุผล ให้เหตุผลและแสดงอารมณ์ความรู้สึกต่าง ๆ ให้ผู้อื่นรับทราบได้ ถ้าเราไม่มีภาษาการคิดหรือการคิดค้นใด ๆ ก็คงมีขึ้นไม่ได้ และเราคงไม่มีศาสนา การปกครอง วรรณกรรม ปรัชญา และศิลปะต่าง ๆ ดังที่เรามีอยู่ในทุกวันนี้

        ภาษาย่อยของภาษาไทยแบ่งเป็นประเภทย่อยได้คือ ภาษามาตรฐาน ภาษาถิ่น ภาษาสังคม และภาษาหน้าที่

[แก้ไข] ภาษาไทยมาตรฐาน

        ภาษาไทยมาตรฐาน หมายถึง ภาษาที่ใช้เป็นภาษาราชการ ภาษาที่ใช้ในการเรียนการสอนในโรงเรียน ภาษาที่ใช้ในโอกาสที่เป็นทางการต่าง ๆ และภาษาที่สื่อสารมวลชนต่าง ๆ ใช้ด้วยเนื่องจากกรุงเทพ ฯ เป็นศูนย์กลางของการบริหารประเทศ เราจึงคิดว่าภาษามาตรฐานเป็นภาษากรุงเทพฯ แต่แท้จริงแล้วภาษาในเมืองหลวงนี้มีความหลากหลายมาก ตามลักษณะผู้คนที่แตกต่างกันซึ่งมาอยู่รวมกันเป็นจำนวนมหาศาล ภาษาไทยมาตรฐานจึงหมายถึง ภาษาไทยที่ใช้ในโอกาสที่เป็นทางการ มากกว่าที่จะเป็นภาษาของคนกรุงเทพฯ

         ภาษาไทยมาตรฐาน ไม่ได้หมายถึงภาษาไทยภาคกลาง แต่เป็นภาษาไทยที่ชนชั้นนำได้พัฒนาให้มันซับซ้อน เพื่อที่จะทำให้คนที่ใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง ได้ตระหนักว่าตนอยู่ในสถานภาพไหน จะเขียน จะพูด จะสื่อสารไปยังคนที่สูงกว่าหรือต่ำกว่าตนเองอย่างไรบ้าง อันนี้คือภาษาไทยมาตรฐาน

[แก้ไข] ลักษณะภาษาไทยมาตรฐาน

        ลักษณะภาษาไทยมาตรฐานที่สอนในโรงเรียนเป็นลักษณะของภาษาเขียน ซึ่งมีข้อแตกต่างไปจากภาษาพูดหลายประการ เป็นธรรมชาติที่ภาษาพูดกับภาษาเขียนย่อมไม่เหมือนกัน และเป็นภาษาไทยมาตรฐานมักจะใช้ในการอ่านข่าวทางวิทยุและโทรทัศน์

        ภาษาไทยมาตรฐาน มีลักษณะทางภาษา หลายประการ ที่คล้ายกับภาษาไทย ที่พูดกันบริเวณภาคกลางของ ประเทศไทย เช่น พยัญชนะ สระ วรรณยุกต์และศัพท์ เป็นต้น แต่เนื่องจากผู้ที่พูดภาษาไทยมาตรฐาน อาศัยอยู่ ในทุกจังหวัดในประเทศไทย จึงเป็นการเหมาะสมที่จะพูดถึงภาษาไทยมาตรฐาน ในฐานะของภาษาย่อยประเภทหนึ่ง ต่างหากจากภาษาไทยถิ่น

        ภาษาไทยมาตรฐาน มีความสัมพันธ์ กับภาษาย่อยในกลุ่มภาษาสังคมอยู่ด้วย คือผู้ที่พูดภาษาไทยมาตรฐาน มักจะเป็นผู้ที่มีฐานะทางสังคมดี และมีการศึกษาสูง นอกจากนี้ ผู้ที่พูดได้ทั้งภาษาไทยถิ่น และภาษาไทยมาตรฐาน มักจะใช้ภาษาไทยมาตรฐาน ในการทำงาน หรือในการติดต่อกับข้าราชการ เป็นต้น ซึ่งแสดงว่า ภาษาไทย มาตรฐาน มีความสัมพันธ์กับภาษาย่อย ประเภทภาษาหน้าที่ อีกด้วย

        ผู้ที่มีการศึกษาเพียงระดับประถมต้น และประกอบอาชีพทำนา จะพูดภาษา ที่มีลักษณะแตกต่างจากภาษาไทยมาตรฐาน มากกว่าพวกที่มีการศึกษาระดับเดียวกัน หรือระดับสูงกว่า และประกอบอาชีพค้าขาย หรือเป็นข้าราชการ ทหาร ตำรวจ ส่วนพวกที่มีการศึกษาระดับอุดมศึกษา และประกอบอาชีพครูหรืออาชีพอื่น ๆ ก็มักจะพูดภาษาไทยมาตรฐาน หรือภาษาที่มีลักษณะที่ใกล้เคียง กับภาษาไทยมาตรฐานมาก สำหรับในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ จะมีสถานการณ์ทาง ภาษาอีกแบบหนึ่ง คือคนที่มีการศึกษาน้อย อาจจะพูดได้เฉพาะภาษาของท้องถิ่น ที่ตนมีภูมิลำเนาอยู่ ส่วนคนที่มี การศึกษาสูง มักจะพูดได้ ทั้งภาษาท้องถิ่น และภาษาไทยมาตรฐาน และอาจจะมีบางคน ที่พูดภาษาไทยมาตรฐาน ได้คล่องกว่าภาษาท้องถิ่น

ตัวอย่างภาษามาตรฐาน

        คำที่แตกต่างกัน ส่วนใหญ่จะแตกต่างเกี่ยวกับเรื่องคำศัพท์ เช่น คำลงท้าย ประโยคหรือวลี ใช้เฉพาะถิ่น

ภาษาไทยมาตรฐาน ใช้ สิ นะ คะ ครับ

ภาษาไทยถิ่นใต้ ใช้ หา เล่า ตะ เหอ

ภาษาไทยถิ่นอีสาน ใช้ เด้อ นอ แน แม

ภาษาไทยถิ่นเหนือ ใช้ เจ้า กอ อื่อ กา

ตัวอย่างคำศัพท์แตกต่างกันของแต่ละภาษา

ตัวอย่างการเปรียบเทียบภาษาถิ่นกับภาษาไทยมาตรฐาน

        จากการที่สังคมไทยเป็นสังคมพหุภาษาและภาษาต่างๆ มีหน้าที่ทางสังคมแตกต่างกันประชากรไทยจึงมักจะเป็นผู้ที่พูดได้ 2 ภาษาหรือ 3 ภาษา หรือมากกว่า ในชีวิตประจำวัน โดยใช้ภาษาท้องถิ่นในครอบครัว หรือในชุมชน ใช้ภาษากลางของท้องถิ่น (แต่ละภูมิภาค) เพื่อติดต่อและค้าขายต่างกลุ่ม และใช้ภาษาไทยกลาง (ไทยมาตรฐาน)

---

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

• ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
• สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ เล่มที่ 18 เรื่อง ภาษาพูด โดย นางวิไลวรรณ ขนิษฐานันท์
• กัลยา ติงศภัทิย์ (๒๕๒๕). ภาษาและภาษาย่อยในประเทศไทย. เอกสารการสอนชุดวิชาภาษาไทย ๓ หน่วยที่ ๑๕. สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
• ศูนย์สนเทศเสียงไทย