Views
จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี
[แก้ไข] ราชทินนาม
ราชทินนาม คือ นามที่ได้รับพระราชทาน ซึ่งแสดงถึงตำแหน่งหน้าที่ทางราชการของขุนนางผู้นั้น นามพระราชทานนี้อยู่ต่อท้ายบรรดาศักดิ์ (อันได้แก่เจ้าพระยา พระยา พระ หลวง ขุนหมื่น พัน ทนาย ฯ) ในบางกรณี ราชทินนาม พระเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯให้เจ้ากระทรวงแต่งตั้งให้แก่ชนชั้นขุนนางที่ได้รับบรรดาศักดิ์ ดังนั้นราชทินนาม เป็นความดีความชอบที่มอบให้ แก่ชนชั้นปกครอง ซึ่งไม่ได้รับเงินเดือนในสมัยกรุงศรีอยุธยา นอกจากนี้ ราชทินนาม ยังใช้สำหรับสมณศักดิ์ชั้นสัญญาบัตรที่พระเจ้าแผ่นดินพระราชทานแก่พระภิกษุสงฆ์ เช่นเจ้าคณะฯ
นามสกุลพระราชทาน หมายถึง นามสกุลของกลุ่มคนไทยครั้งสมัยรัชกาลที่หก ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทานไว้ (มีจำนวนถ้วนรวม ๖๔๖๔ นามสกุล) *นามสกุลพระราชทาน จำแนกหมวดหมู่พระราชทานตามอาชีพของผู้เป็นต้นสกุล ได้แก่กลุ่มสกุลแพทย์ โหรหลวง พราหมณ์ สกุลนายทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ นายตำรวจ กรมพระฯ กลุ่มพ่อค้า กลุ่มนักเรียน ระดับประถม-มัธยม-อุดมศึกษา นักเรียน ราชแพทยาลัย นักเรียนพรานหลวง ข้าราชการพลเรือน กองเสือป่า กลุ่มช่างสิบหมู่ ศิลปิน นักดนตรี รวมทั้งเกษตรกร ชาวนา ชาวสวน ตลอดจน พระราชทานนามสกุลแก่ชาวต่างประเทศที่รับราชการอยู่
บุคคลสามารถใช้ราชทินนาม เป็นนามสกุลของตน เพราะในสมัยรัชกาลที่ ๖ หลังจากทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตรา "พระราชบัญญัติขนานนามสกุล" เมื่อพ.ศ. ๒๔๕๕ ต่อมาบังคับใช้เป็นกฎหมายโดยสมบูรณ์ในปีพ.ศ. ๒๔๕๘
หลังจากมีพ.ร.บ. นามสกุล ราษฎรไทยต้องตั้งนามสกุลเพื่อใช้ประจำตระกูลการตั้งนามสกุลในระยะแรก ตั้งตามชื่อบรรพบุรุษปู่ย่าตายายที่เป็นต้นสกุลหรือ ตั้งตามสถานที่นามตำบลที่อยู่อาศัย หรือ ข้าราชการที่มีราชทินนามได้นำ ราชทินนาม มาเป็นนามสกุลแก่ตระกูลของตนนับแต่ยุคสมัยนั้นสืบมาแต่มีกฎห้ามไว้ มิให้ตั้งนามสกุลตรงกับราชทินนามของผู้อื่น ยกเว้นแต่ว่าเป็นราชทินนามของตน ของบรรพบุรุษก่อนหน้านั้น หรือผู้สืบทอดในตระกูล
อนึ่ง นามสกุลพระราชทาน มีปรากฎอยู่ใน "ทะเบียนนามสกุลพระราชทาน" ซึ่งจะมีรายละเอียด ว่าด้วยเลขที่นามสกุล การสะกดเป็นอักษรโรมันทางการเรียงลำดับตามอักษร และรายละเอียดว่า พระราชทานแก่บุคคลใดใครบ้างถ้าบุคคลใดใช้นามสกุลพระราชทานสมัยร.๖ การสะกดต้องตรงกันตามนี้
ราชทินนาม หมายถึง นามบรรดาศักดิ์ชั้นสัญญาบัตรที่พระเจ้าแผ่นดินพระราชทานซึ่งไม่แน่ชัดว่าจะพระราชทานตั้งแต่ระดับใด เพราะบางครั้งระดับพัน หมื่น ก็มีราชทินนามแล้ว เช่น พันท้ายนรสิงห์ หมื่นเสมอใจราช ถ้าเจ้ากระทรวงออกใบคำสั่ง ตั้งยศให้เรียกว่า "ใบประทาน" ปัจจุบันสัญญาบัตร หมายถึง ทหารชั้นร้อยตรีขึ้นไปส่วนนายสิบ นายว่าเรียกว่า นายทหารชั้นประทวน ราชทินนามมักจะเกี่ยวข้องกับตำแหน่งที่ดำรงอยู่ เช่น หลวงประเสริฐมนูกิจ หลวงประดิษฐ์มนูธรรม
ขอขอบคุณข้อมูลจาก