ศาลสมเด็จพระเนรศวร

 

จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี

• ที่ตั้ง จังหวัดหนองบัวลำภู
• ปีที่เริ่มสร้าง พ.ศ. ๒๕๑๑
• เจ้าของโครงการ เทศบาลเมืองหนองบัวลำภู
• สถาปนิกถวายงาน นายประเวศ ลิมปรังษี (ศิลปินแห่งชาติ)

         “เมื่อครั้งโบราณ สมเด็จพระนเรศวรมหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา ได้เคยทรงกรีฑาทัพจากอยุธยาผ่านหนองบัวลำภูแห่งนี้ เพื่อไปทำศึกปกป้องบ้านเมือง” พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่ฯ ทรงมีพระราชกระแสรับสั่งต่อเหตุการณ์ผู้ก่อการร้ายบุกยึด สถานีตำรวจอำเภอหนองลำภู และจึงทรงมีพระราชดำริให้สร้างศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราชขึ้นที่ หนองบัวลำภู เพื่อปลุกปลอบขวัญ และกำลังใจให้ชาวบ้านเกิดความรักบ้านรักเมือง

[แก้ไข] แนวความคิดในการออกแบบตามพระราชดำริ

        ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เป็นอาคารลักษณะคล้ายหอพระ หรือศาลที่ประดิษฐานสิ่งศักดิ์สิทธ์ โดยรูปแบบเป็นสถาปัตยกรรมไทย แต่เนื่องด้วยความเร่งรัดในการก่อสร้าง จึงเน้นการออกแบบที่มีความเรียบง่ายและใช้วัสดุที่เป็นไม้ โดยให้อาคารหันหน้าทางทิศตะวันออก ไปยังสถานีตำรวจหนองบัวลำภูและภูเขาภูพาน ซึ่งเป็นที่อยู่ของผู้ก่อการร้ายในเวลานั้น อย่างไรก็ตาม แม้โครงสร้างอาคารภายนอกจะเน้นความเรียบง่าย หากแต่สถาปนิกผู้ถวายงานก็ได้พิถีพิถันในการออกแบบลวดลายประดับต่างๆ ให้สมพระเกียรติสมเด็จพระนเรศวรมหาราช โดยนำลวดลายประดับหน้าบันที่เกี่ยวเนื่องกับกรีฑายุทธครั้งสำคัญตามพระราชประวัติในสมเด็จพระนเรศวรมหาราชประกอบ อาทิ รูปพระแสงของ้าวไขว้กับพระแสงดาบคาบค่าย เหนือขึ้นไปเป็นพระมาลาเบี่ยง

[แก้ไข] ลักษณะและรูปแบบทางสถาปัตยกรรม

         “ตัวศาล” เป็นอาคารไม้ทรงไทย หลังคาจั่วมุขลดด้านหน้า หน้าบันประดับด้วยปั้นลมใบระกาหน้องสิงห์แกะสลักลงรักปิดทอง ฝาลูกฟัก มุขหน้าเป็นลูกกรงมีบันไดขึ้นด้านข้างทั้งสองด้าน ขนาดโดยประมาณ กว้าง ๔ เมตร ยาว ๕ เมตร การประดับตกแต่งปิดทองลายเพดานและดาวเพดานภายในศาลและเพดานปีกนก หน้าบันเป็นรูปพระแสงของ้าวไขว้กับพระแสงดาบคาบค่าย เหนือขึ้นไปเป็นพระมาลาเบี่ยง ภายในศาลประดิษฐ์ฐานพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชประทับยืนขนาดเท่าองค์จริง (คัดลอกรายละเอียดบางส่วนจากหนังสือ)

---

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก

• สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์