Views
จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี
เป็นแตรสมัยดึกดำบรรพ์ นับถือกันว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ทำด้วยเปลือกหอยตัวโตขัดผิวให้เกลี้ยง แล้วเจาะรูที่ก้นหอยเพื่อใช้เป่า
[แก้ไข] สังข์
สังข์ ในคำโคลงเป็น ศรีสังข์ หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัย ดิศกุล ทรงอธิบายว่า เป็นศาตราวุธของพระนารายณ์เช่นเดียว กับตะบอง ในตำราของเก่าเล่าว่า "ในปฐมกัลป์ โลกของเรายังว่างเปล่าอยู่ พระอิศวรได้ทรงสร้างสรรพสิ่งต่างๆ ขึ้นมาอีกจนครบถ้วน แล้วก็ทรงพระราชดำริจะสร้างคัมภีร์พระเวทขึ้นไว้คู่กับโลก จึงทรงมีเทวบัญชาให้พระพรหมสร้างขึ้น เมื่อพระพรหมสร้างเสร็จแล้วก็นำไปถวายพระอิศวรแต่ขณะเสด็จมาเกิดความร้อนพระวรกายและบังเอิญผ่านมหาสมุทร พระพรหมจึงหยุดสรงน้ำ โดยวางพระคัมภีร์ไว้ ณ ริมฝั่งมหาสมุทร ขณะเดียวกัน มีพรหมอีกคู่หนึ่งเป็นคู่อาฆาตกันได้จุติจากพรหมโลกลงมาเกิดเป็นยักษ์หอยสังข์มีชื่อว่า "สังขอสูร" สิงสถิตอยู่ในแถบมหาสมุทรแห่งนั้น เห็นคัมภีร์พระเวท จึงแอบขโมยเอามากลืนเข้าไปไว้ในท้องแล้วลงไปนอนกบดานนิ่งอยู่ใต้ท้องมหาสมุทร พระพรหมเสด็จขึ้นจากน้ำไม่เห็นคัมภีร์พระเวท ตกพระทัยรีบเสด็จไปเฝ้าพระอิศวร กราบทูลให้ทรงทราบ พระอิศวรทรงทราบด้วยพระญาณจึงมีเทวบัญชาให้พระนารายณ์ลงไปปราบและนำคัมภีร์พระเวทคืนมา พระนารายณ์รับโองการแล้ว เสด็จลงไปปราบสังขอสูรโดยอวตารหรือแปลงองค์เป็นปลากรายทอง(มัสยาวตารทรงปราบสังขอสูรได้แล้วแหกอกล้วงเอาพระเวทกลับคืนไปถวายพระอิศวร พระอิศวรจึงสาปว่า ถ้าผู้ใดจะทำการมงคลให้ใช้สังข์เป็นเครื่องหลั่งน้ำมนต์เป็นการประสาทพรจะทำให้เกิดสวัสดิมงคล พวกเป่าสังข์ให้เกิดเสียงดังก็จะเกิดสวัสดิมงคลจนกระทั่งสิ้นสียงสังข์”
สังข์ หรือ หอยสังข์จึงถือกันว่าเป็นสัญลักษณ์ของมงคล เพราะจุติมาจากพรหมโลก เคยเป็นที่เก็บพระเวท และ ต้องพระหัตถ์พระนารายณ์มาแล้ว เป็นแตรสมัยดึกดำบรรพ์ นับถือกันว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ทำด้วยเปลือกหอยตัวโตขัดผิวให้เกลี้ยง แล้วเจาะรูที่ก้นหอยเพื่อใช้เป่า
มีเรื่องเล่ากันว่า มีอสูรตนหนึ่งชื่อ ปัญจชน มีรูปเป็นสังข์ อาศัยอยู่ในท้องทะเล ได้สร้างความวุ่นวายมาก ร้อนถึงพระนารายณ์ต้องอวตาร เป็นพระกฤษณะลงไปปราบ และฆ่าอสูรปัญจชน ตาย จึงได้ทรงนำสังข์มาถือไว้ในพระหัตถ์ซ้าย เพื่อไว้เป่ายามออกศึกสงคราม หรือเมื่อมีงานพิธี ในเทวสถาน ดังนั้น ในงานพระราชพิธีจึงนำสังข์มาเป่าคู่กับแตร เพื่อเป็นสิริมงคลแก่งานและแสดงถึงความยิ่งใหญ่ของพระบารมี ขององค์ประมหากษัตริย์ สังข์เป็นสัญลักษณ์ของผู้ชนะ และผู้ยิ่งใหญ่
ขอขอบคุณข้อมูลจาก