อ่างเก็บน้ำยางชุม กุยบุรี

 

จาก คลังปัญญาไทย, สารานุกรมฟรี

          ในปี 2540 ช้างป่าจำนวน 2 ตัว ตายเพราะได้รับสารพิษจากการทำไร่สับปะรดบริเวณพื้นที่บ้านรวมไทย หมู่ที่ 7 ตำบลหาดขาม อำเภอกุยบุรี และช้างป่าจำนวน 1 ตัว ถูกยิงตายและถูกเผาทิ้งด้วยยางรถยนต์บริเวณบ้านพุบอน หมู่ที่ 8 ตำบลหาดขาม อำเภอกุยบุรี เนื่องจากเข้ามากินสับปะรดที่ราษฎรได้ปลูกไว้ ซึ่งเหตุการณ์ช้างป่าตายทั้ง 2 กรณีสื่อต่าง ๆ ทั้งวิทยุ โทรทัศน์ และหนังสือพิมพ์ ได้กระจายข่าวออกไปอย่างกว้างขวาง

          จากกรณีดังกล่าว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระราชดำริเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2540 สรุปได้ว่า “ให้ดำเนินการอนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่าบริเวณป่าสงวนแห่งชาติป่ากุยบุรี โดยใช้รูปแบบในการฟื้นฟูเช่นเดียวกับการดำเนินงานของโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายฯ จังหวัดเพชรบุรี และโครงการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มฯ จังหวัดราชบุรี”

          ซึ่งแน่นอนว่าจะต้องมีการอนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่า ตลอดถึงการก่อสร้างฝายต้นน้ำลำธาร ลักษณะต่าง ๆ เพื่อสร้างความชุ่มชื้นให้กับพื้นที่ ที่จะเข้ามาเป็นผลให้เกิดความสมบูรณ์ของป่าตามมาในที่สุด จากนั้นส่วนงานที่เกี่ยวข้องก็ดำเนินการมีการสร้างฝายชะลอน้ำแบบผสมผสาน (Check Dam) บริเวณพื้นที่ส่วนบนในลุ่มน้ำย่อยต่าง ๆ โดยเฉพาะร่องห้วย เป้าหมายรวมทั้งสิ้น 1,500 แห่ง ดำเนินการตั้งแต่ปี 2541-2547 จำนวน 933 แห่ง และในปี 2548 ส่วนงานที่ดำเนินการในพื้นที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงาน กปร. ดำเนินงานในพื้นที่โครงการฯ จำนวน 300 แห่ง 4 ร่องห้วย คือ ห้วยหุบมะกรูด ห้วยลึก ห้วยหุบตาเมือง และห้วยหุบตาแป๊ะ ผลการดำเนินงานรวมทั้งสิ้น 1,233 แห่ง หรือร้อยละ 82.2 ของเป้าหมายรวมทั้งหมด

          ขณะเดียวกันก็มีการสร้างฝายต้นน้ำลำธารกึ่งถาวร ดำเนินการก่อสร้างในร่องห้วยสลับกับ Check Dam แล้วเสร็จถึงปี 2542 จำนวน 11 แห่ง และจะยังมีการดำเนินการต่อไปซึ่งในตอนนี้ยังอยู่ในระหว่างการสำรวจเพื่อพิจารณาหาพื้นที่ที่จำเป็นและเหมาะสม

          พร้อมกันนั้นก็มีการสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก โดยมีกรมชลประทานรับผิดชอบดำเนินงาน ในปี 2542 จำนวน 7 แห่ง และในปี 2547 ได้รับงบประมาณจากสำนักงาน กปร. อีก 2 แห่ง รวมถึงปัจจุบันแล้วเสร็จ 9 แห่ง

          ในการเพิ่มพื้นที่ป่าก็มีการโปรยหว่านเมล็ดพันธุ์พืช ตามเส้นทางเดินของช้างป่าระยะทางประมาณ 48 กิโลเมตร ประกอบด้วย มะขามเปรี้ยว มะเกลือ กระถิน และมะค่า ซึ่งขณะนี้เมล็ดพันธุ์ที่โปรยหว่านได้เจริญเติบโตขึ้นอยู่อย่างหนาแน่น ในพื้นที่เนื่องจากมีความชุ่มชื้นเพียงพอ มีการปลูกหญ้าแฝกเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ำในบริเวณพื้นที่พัฒนา เป้าหมายดำเนินการจำนวน 500,000 กล้า และอยู่ระหว่างดำเนินการในปี 2548 จำนวน 350,000 กล้า ครอบคลุมพื้นที่ 4,000 ไร่ ในพื้นที่บ้านรวมไทย หมู่ที่ 7 ตำบลหาดขาม อำเภอกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

          อย่างไรก็ตามในการดำเนินงานอย่างต่อเนื่องจากระยะที่ผ่านมา โดยให้ความสำคัญกับความถูกต้องครบถ้วนและคุณภาพประสิทธิภาพของการดำเนินงานตามแนวพระราชดำรินั้น พร้อมทั้งมีการทบทวนการดำเนินงานในระยะที่ผ่านมาทั้งหมดทุกด้าน พบว่ายังมีหลายรายการที่ส่วนงานที่เกี่ยวข้องจะต้องดำเนินการกันต่อไป ทั้งนี้เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่จะต้องใช้ร่วมกัน ระหว่างคนและสัตว์ ในการทำมาหากินและหากิน ฉะนั้นพื้นที่แห่งนี้จะสรุปว่าแล้วเสร็จคงจะเป็นไปไม่ได้อย่างแน่นอน เพราะทั้งคนและสัตว์ก็ต่างมีการขยายพันธ์ุและเจริญพันธ์ุขึ้นทุกวันนั่นเอง.

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก

เว็บไซต์หนังสือพิมพ์เดลินิวส์